#1 Dekodując Akt w sprawie danych

Już od 12 września 2025 r. będzie mieć zastosowanie Akt w sprawie danych – regulacja, która wprowadzi rewolucję dla podmiotów mających dostęp do danych z produktów skomunikowanych i usług powiązanych oraz tych, które chcą z tych danych korzystać.

Tym artykułem rozpoczynamy cykl Dekodując Akt w sprawie danych, w którym przybliżymy kluczowe zagadnienia dla posiadacza, użytkownika czy odbiorcy danych.

W pierwszej kolejności zajmiemy się posiadaczem danych, czyli podmiotem, który będzie mierzył się z największą liczbą nowych obowiązków.

Czy jesteś posiadaczem danych? Musisz spełnić następujące dwa warunki:

1. masz dane pobrane z produktu skomunikowanego lub usługi powiązanej lub wygenerowałeś dane podczas świadczenia usługi powiązanej?

Produkt skomunikowany to rzecz, która pozyskuje, generuje lub zbiera dostępne dane dotyczące jej wykorzystania lub jej otoczenia i która jest w stanie komunikować dane z produktu za pomocą usługi łączności elektronicznej, łącza fizycznego lub dostępu do urządzenia i której podstawową funkcją nie jest przechowywanie, przetwarzanie ani przesyłanie danych w imieniu strony innej niż użytkownik. Produktem skomunikowanym będą więc np.:

• urządzenia AGD (np. pralki, zmywarki);
• inteligentne zegarki;
• maszyny produkcyjne generujące dane;
• nowoczesne samochody;
• panele słoneczne czy pompy ciepła.

Uwaga: Akt w sprawie danych dotyczy też produktów skomunikowanych wyprodukowanych czy wprowadzonych do obrotu przed 12 września 2025, ale danych wygenerowanych przez nie po tej dacie.

Usługa powiązana to usługa cyfrowa, w tym oprogramowanie (z wyłączeniem usługi łączności elektronicznej), która:

• podczas zakupu, najmu, dzierżawy lub leasingu jest skomunikowana z produktem w taki sposób, że jej brak uniemożliwiałby produktowi skomunikowanemu wykonanie co najmniej jednej z jego funkcji, lub
• która zostaje skomunikowana z produktem przez producenta lub osobę trzecią później, aby dodać, uaktualnić lub zmodyfikować funkcję produktu skomunikowanego.

Przykładem usługi powiązanej jest:

• aplikacja do obsługi urządzeń AGD czy inteligentnych zegarków;
• aplikacja prezentująca dane samochodu skomunikowanego (np. pozwalająca na zdalne otwierania pojazdu z systemem telematycznym, prezentujące raporty dot. stanu technicznego pojazdu czy stylu jazdy).

Dane z produktu to dane generowane w wyniku korzystania z produktu skomunikowanego, które producent zaprojektował tak, aby mogły być pobierane przez użytkownika, posiadacza lub osobę trzecią np. producenta, za pomocą usługi łączności elektronicznej, łącza fizycznego lub dostępu do urządzenia.

2. pozyskujesz te dane zgodnie z prawem (np. na podstawie umowy lub obowiązku prawnego) z:

• produktu skomunikowanego, który został wprowadzony do obrotu w UE po raz pierwszy i/lub
• usługi powiązanej.

Uwaga: Akt ma zastosowanie wyłącznie do poszczególnych produktów połączonych wprowadzonych do obrotu na terenie UE (tj. gdy dochodzi do udostępnienia produktu na rynku Unii po raz pierwszy). Konkretny produkt połączony jest więc wprowadzany do obrotu tylko raz.

Uwaga: Przykładami produktów, które nie będą uważane za wprowadzone do obrotu na terenie UE są:(i) produkty nabywane przez konsumenta w państwie trzecim, gdy konsument tam przebywa i produkt jest przywożony przez tego konsumenta do UE na jego użytek osobisty; (ii) produkty wytwarzane w państwie członkowskim z zamiarem wywozu do państwa trzeciego.

Jeśli odpowiedzi na pytania 1 i 2 brzmią „tak” - jesteś posiadaczem danych w rozumieniu Aktu i będziesz zobowiązany do wypełnienia obowiązków z tym związanych.

Uwaga: Posiadacz danych może ale nie musi być producentem urządzenia czy podmiotem udostępniającym aplikacje. Posiadaczami danych mogą być inne podmioty np. przedsiębiorstwo udostępniające własną aplikację do obsługi urządzenia lub sprzedawca czy wynajmujący produkt.

Jakich posiadaczy danych nie obejmuje Akt w sprawie danych?

Obowiązki wynikające z Aktu nie dotyczą danych wygenerowanych z wyprodukowanych lub zaprojektowanych produktów skomunikowanych lub usług powiązanych dostarczanych przez mikroprzedsiębiorstwa lub małe przedsiębiorstwo (o ile nie ma przedsiębiorstwa partnerskiego lub powiązanego) i jeśli nie jest podwykonawcą, któremu zlecono takie prace. To samo dotyczy średnich przedsiębiorstw – ale tylko przez rok od wprowadzenia ich do obrotu przez takie przedsiębiorstwo.

W kolejnych wpisach cyklu opowiemy o obowiązkach i prawach posiadacza danych.

Zostań z nami – już wkrótce kolejny wpis z cyklu Dekodując Akt w sprawie danych.