HR Radar 12/2025

Sejm przyjął ustawę o układach zbiorowych pracy

15 października 2025 r. Sejm przyjął ustawę o układach zbiorowych pracy. Ustawa zakłada m.in.:

1. utworzenie Krajowej Ewidencji Układów Zbiorowych Pracy, która ma rozpocząć funkcjonowanie w ciągu 2 lat od wejścia w życie ustawy;
2. umożliwienie skorzystania z mediatora w trakcie rokowań nad układami;
3. umożliwienie wspólnego ustalenia przez strony, w jakim zakresie układ będzie wprowadzał regulacje wychodzące poza ustawowe. To od pracodawców i pracowników będzie zależało, czy układ ureguluje wybrane zagadnienia kompleksowo, czy odniesie się jedynie do podstawowych kwestii;
4. umożliwienie wyboru, czy układ ma być zawarty na czas określony z możliwością przedłużania okresu jego obowiązywania, czy na czas nieokreślony.

Ustawę przekazano Prezydentowi do podpisu.

Ustawa o obliczaniu stażu pracy opublikowana w Dzienniku Ustaw

21 października 2025 r., w Dzienniku Ustaw ogłoszono Ustawę o obliczaniu stażu pracy. Ustawa ma na celu umożliwić wliczanie do stażu pracy zatrudnienia, które nie było oparte na stosunku pracy. Do stażu pracy będą się więc wliczać m.in. umowy zlecenia czy umowy o świadczenie usług.

Co do zasady, zaliczeniu do stażu pracy podlegają okresy, w których osoba fizyczna podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Wyjątkowo, do stażu pracy mogą się wliczać także okresy nieskładkowe, jeżeli zwolnienie z tych składek wynika z odrębnych przepisów. To znaczy, że np. uczniowie i studenci do 26 r.ż (którzy nie podlegają ubezpieczeniom emerytalnym i rentowemu) będą mogli udokumentować swój staż pracy.

Jeżeli osoba podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, potwierdzi to zaświadczeniem wydawanym przez ZUS. W przypadku osób, które nie podlegały tym ubezpieczeniom, konieczne będzie przedstawienie dowodu zatrudnienia – np. umowy ze zleceniodawcą.

Powyższe przepisy będą miały zastosowanie także do okresów zatrudnienia sprzed wejścia ustawy w życie. Co jednak istotne, pracownik będzie mógł mieć ustalony wyższy staż pracy dopiero od 1 maja 2026 roku (z wyjątkiem pracowników jednostek sektora finansów publicznych, którzy będą mogli mieć ustalony wyższy staż pracy wraz z wejściem w życie ustawy tj. od 1 stycznia 2026 roku).

Nowy projekt ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy

16 października 2025 r. opublikowano nową wersję projektu ustawy dot. uprawnień Państwowej Inspekcji Pracy. Nowy projekt ustawy zakłada m.in., że:

Projekt ustawy trafił do Komitetu Rady Ministrów ds. Cyfryzacji. Planowane wejście w życie nowych przepisów to 1 stycznia 2026 roku.

Projekt ustawy dot. statusu studenta po ukończeniu studiów pierwszego stopnia

Poselski projekt nowelizacji ustawy o szkolnictwie wyższym i nauce trafił do pierwszego czytania w komisjach sejmowych. Projekt zakłada, że studenci, którzy otrzymali tytuł licencjata/inżyniera zachowają status i prawa studenta do 31 października w roku, w którym uzyskali tytuł.

Obecnie studenci zachowują przywileje studenckie do końca października, ale tracą status studenta po uzyskaniu tytułu. Oznacza to, że po uzyskaniu tytułu nie mogą już korzystać ze zwolnienia z ZUS. Projektowane przepisy mają pozwolić (byłym) studentom nadal korzystać ze tego zwolnienia.

Uchwała Sądu Najwyższego: ochrona przedemerytalna obejmuje wszystkie osoby zatrudnione na czas określony

Sąd Najwyższy orzekł w sprawie przepisów dot. ochrony przedemerytalnej. Zagadnienie dotyczyło tego, czy pracodawca może wypowiedzieć terminową umowę o pracę osobie objętej ochroną przedemerytalną, jeżeli ta umowa i tak rozwiązałaby się przed osiągnięciem przez pracownika wieku emerytalnego. Sąd Najwyższy orzekł na korzyść pracowników tj. zakaz wypowiedzenia umowy o pracę dotyczy także umowy zawartej na czas określony, w tym takiej, której okres obowiązywania upływa przed osiągnięciem przez pracownika wieku emerytalnego.

Uchwała SN z dnia 30 września 2025 r., III PZP 6/24,