HR Radar 01/2026

Elektronizacja dokumentów w Kodeksie pracy

27 stycznia weszła w życie ustawa umożliwiająca sporządzanie poszczególnych dokumentów prawa pracy w postaci elektronicznej. Co istotne, postać elektroniczna zostaje zachowana również w przypadku wysłania danej informacji mailem. Elektronizacja dotyczy m.in. potwierdzenia zapoznania się z przepisami i zasadami BHP, zgłaszania przez organizację związkową zastrzeżeń co do wypowiedzenia umowy o pracę, informacji dla pracowników o przejściu zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę oraz wniosków pracowników, przykładowo o: urlop bezpłatny, system skróconego tygodnia pracy, czy wniosku o indywidualny rozkład czasu pracy.

Nowe przepisy dotyczące Zakładowych Funduszy Świadczeń Socjalnych

W ramach tej samej ustawy wprowadzającej elektronizację poszczególnych dokumentów prawa pracy, ustawodawca postanowił również zmienić ustawę o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. Najważniejsza zmiana polega na tym, że od tej pory regulamin zakładowego funduszu świadczeń socjalnych będzie musiał być uzgodniony z co najmniej dwoma pracownikami wybranymi przez załogę do reprezentowania jej interesów, a nie z jednym, jak to miało miejsce dotychczas.

Ustawa weszła w życie 27 stycznia 2026 r.

Zmiany w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych

12 stycznia br. w Dzienniku Ustaw RP została ogłoszona ustawa wprowadzająca nowe zasady dotyczące m.in. zwolnień lekarskich. Ustawa wchodzi w życie etapami – odpowiednio 27 stycznia 2026 r., 13 kwietnia 2026 r. oraz 1 stycznia 2027 r.

27 stycznia weszły w życie następujące zmiany:

1. na etapie gromadzenia dowodów niezbędnych do ustaleń lekarza orzecznika, ZUS zyskał uprawnienie do kontrolowania zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy z tytułu opieki nad chorym członkiem rodziny;
2. ZUS zyskał możliwość żądania od ubezpieczonego wyjaśnień i informacji na potrzeby kontroli zaświadczenia lekarskiego;
3. możliwe jest teraz także przekazania samorządom zawodowym lekarzy i dentystów danych, informacji oraz dokumentów zgromadzonych przez ZUS w postępowaniach związanych z kontrolą zaświadczeń lekarskich oraz w postępowaniach związanych z cofnięciem upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich – w celu postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy i dentystów;
4. teraz, w sprawach cofnięcia lekarzowi upoważnienia do wystawiania zwolnień, zamiast odwołania do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, lekarz będzie składał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy bezpośrednio do Prezesa ZUS.

Zmiany w projekcie ustawy o PIP

Pod koniec stycznia, opublikowany został nowy projekt ustawy, która ma przyznawać Państwowej Inspekcji Pracy uprawnienie do stwierdzenia istnienia stosunku pracy w drodze decyzji. Zgodnie z projektem, decyzja będzie wydawana, jeżeli przedsiębiorca nie wykona polecenia dot. „usunięcia naruszeń w zakresie funkcjonowania umowy cywilnoprawnej lub faktycznego świadczenia pracy przez osobę za wynagrodzeniem, w warunkach, w których powinna być zawarta umowa o pracę.”

Inne kluczowe założenia nowego projektu ustawy:

1. decyzja ma wywoływać skutki prawne, jakie wiążą się ze stwierdzeniem istnienia stosunku pracy, na gruncie prawa pracy, prawa podatkowego, ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego oraz obowiązkowych wpłat na fundusze;
2. decyzja będzie wywoływać powyższe skutki od dnia jej wydania, a wykonalna będzie dopiero z dniem upływu terminu do wniesienia odwołania albo z dniem prawomocnego orzeczenia sądu;
3. PIP nadal będzie mógł wystąpić z powództwem o ustalenie istnienia stosunku pracy.