Legal Alert | Nowelizacja ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych oraz ustawy o odnawialnych źródłach energii

W dniu 5 marca 2025 r. Prezydent podpisał ustawę z dnia 21 lutego 2025 r. o zmianie ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych oraz niektórych innych ustaw. Zmiany są istotne z punktu widzenia przedsiębiorców wytwarzających bądź przywożących paliwa lub biopaliwa ciekłe, a także przedsiębiorców posiadających instalacje OZE produkujące energię elektryczną, ciepło lub chłód z paliw gazowych z biomasy, paliw stałych z biomasy bądź z biopłynów.

Zmiany wprowadzane ww. ustawą mają na celu wdrożenie m.in. postanowień dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (Dz. Urz. UE L 328 z 21.12.2018, str. 82, z późn. zm.), zwanej dalej „dyrektywą REDII”. Będą one miały szczególne znaczenie dla podmiotów realizujących Narodowy Cel Wskaźnikowy.

Wśród najważniejszych zmian wprowadzonych nowelizacją są:

W zakresie ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych:

• Określenie wysokości Narodowego Celu Wskaźnikowego na lata 2025 – 2029:

• Ustanowienie maksymalnego udziału biokomponentów I generacji (tj. biokomponentów wytworzonych z roślin spożywczych lub pastewnych) w końcowym zużyciu energii w transporcie drogowym i kolejowym na poziomie 6,1%;
• Ustanowienie maksymalnego udziału biokomponentów wytworzonych ze zużytego oleju kuchennego i tłuszczy zwierzęcych na poziomie 3,4 %;
• Zmiana definicji Narodowego Celu Wskaźnikowego, z uwagi na poszerzenie katalogu paliw, którymi można realizować obowiązek, o ciekłe paliwa węglowe pochodzące z recyklingu i gazowe paliwa węglowe pochodzące z recyklingu oraz o energię elektryczną z OZE;
• Wskazanie biometanu (w tym wprowadzonego do sieci gazowej, który w celu końcowego zużycia trafił na stacje np. CNG ) jako paliwa umożliwiającego realizację NCW;
• Określenie minimalnego udziału biokomponentów zaawansowanych (tj. biokomponentów, które zostały wytworzone z surowców, o których mowa w części A załącznika nr 1 do ustawy) w końcowym zużyciu energii w transporcie, na poziomie:

• Rozszerzenie zakresu informacji sprawozdawanych w sprawozdaniach kwartalnych oraz rocznych przez podmioty realizujące NCW, z uwagi na poszerzony katalog paliw, którymi można realizować NCW;
• Stopniowe wygaszanie mechanizmu częściowej realizacji NCW za pomocą opłaty zastępczej. Podmioty realizujące NCW mogą uiścić opłatę zastępczą, w przypadku realizacji obowiązku na minimalnym poziomie, który zgodnie z Nowelizacją wynosi:

• Zmiany w zakresie kryteriów zrównoważonego rozwoju. Nowelizacja przewiduje m.in.:
  • doprecyzowanie, że kryteria zrównoważonego rozwoju i ograniczenia emisji gazów cieplarnianych obowiązują bez względu na pochodzenie geograficzne biomasy;
  • rozszerzenie obowiązku spełniania kryteriów zrównoważonego rozwoju na nowe paliwa pochodzące z recyklingu realizujące NCW;
  • progi, pozwalające na spełnienie kryterium emisji gazów cieplarnianych przez biokomponenty i paliwa gazowe z biomasy tj.:

W zakresie ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw:

• Uchylenie obowiązku realizacji Narodowego Celu Redukcyjnego od początku 2025 r. W zakresie roku 2024 r. podmioty nadal będą zobowiązane do wywiązania się z obowiązków sprawozdawczych podmiotu realizującego NCR za 2024 r.

W zakresie ustawy o odnawialnych źródłach energii:

• Obowiązek spełniania kryteriów zrównoważonego rozwoju oraz kryterium ograniczenia emisji gazów cieplarnianych przez paliwa z biomasy wykorzystywane w instalacjach OZE produkujących energię elektryczną, ciepło lub chłód będzie uzależniony od całkowitej nominalnej mocy cieplnej danej instalacji OZE. Wymóg ten dotyczyć będzie instalacji wytwarzających energię elektryczną, ciepło lub chłód:
  • z paliw gazowych z biomasy w instalacjach OZE, oddanych do eksploatacji po 31 grudnia 2023 r., o całkowitej nominalnej mocy cieplnej wynoszącej co najmniej 2 MW lub
  • z paliw stałych z biomasy które są wykorzystywane w instalacji OZE, oddanej do eksploatacji po 31 grudnia 2020 r., w instalacji o całkowitej nominalnej mocy cieplnej wynoszącej co najmniej 20 MW.

Wyjątkiem od powyższego są biopłyny wykorzystywane w instalacjach wytwarzających energię elektryczną, w odniesieniu do których obowiązek spełniania wymienionych kryteriów istnieje niezależnie od całkowitej nominalnej mocy cieplnej instalacji OZE.

Spełnienie tych kryteriów warunkuje uwzględnienie energii elektrycznej, ciepła lub chłodu przy obliczaniu udziału energii z OZE w końcowym zużyciu energii brutto (zgodnie z art. 129 ustawy OZE) oraz możliwość skorzystania z systemu wsparcia. Co istotne, kryteria będą musiały być spełnione przy obliczaniu wartości biometanu uprawniającego do rozliczenia ujemnego salda.

Potwierdzenie spełnienia KZR oraz kryteriów ograniczenia emisji gazów cieplarnianych będzie odbywać się przez system bilansu masy.

• Wyłączenie obowiązku spełniania KZR i obowiązek spełnienia jedynie kryterium ograniczenia emisji gazów cieplarnianych dla paliw z biomasy i biopłynów w sytuacji ich wytwarzania z odpadów komunalnych bądź odpadów lubpozostałości[1] , z wyłączeniem odpadów pochodzących z rolnictwa, rybołówstwa, akwakultury lub leśnictwa.
• Wprowadzenie minimalnego progu ograniczenia emisji gazów cieplarnianych dla:
  • biopłynów – analogiczne jak powołane powyżej w przypadki biokomponentów i paliwa gazowych z biomasy;
  • paliw z biomasy

Ustawa weszła w życie w dniu 1 kwietnia 2025 r. z wyłączeniem niektórych obowiązków dotyczących realizacji NCW, które mają wejść w życie od 1 stycznia 2026 r. Ponadto, zmiany w zakresie rozliczania ujemnego salda wchodzą w życie w dniu 1 lipca 2025 r., co w praktyce oznacza, że wytwórcy energii elektrycznej z paliw z biomasy lub biopłynów, którzy zostali zobowiązani do spełniania kryteriów zrównoważonego rozwoju oraz ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, będą mieli trzy miesiące od dnia wejścia w życie ustawy na uzyskanie certyfikatu potwierdzającego spełnienie powyższych kryteriów.

Pobierz alert w wersji PDF

[1] Pozostałości - substancje, które pochodzą z procesu produkcyjnego i nie są produktem końcowym tego procesu oraz nie są podstawowym celem takiego procesu produkcyjnego, a proces produkcyjny nie został w sposób zamierzony zmodyfikowany w celu wytworzenia tych substancji.

[2] Za datę oddania do eksploatacji, należy uznać dzień, w którym rozpoczęto prowadzenie a działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania w danej instalacji energii elektrycznej, ciepła lub chłodu z paliw z biomasy lub biopłynów, z wyłączeniem energii elektrycznej, ciepła lub chłodu z paliw z biomasy lub biopłynów wytworzonych w okresie rozruchu technologicznego tej instalacji.