Reforma PIP z podpisem Prezydenta

2 kwietnia 2026 r. Prezydent RP podpisał ustawę uprawniającą PIP do przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę. Poniżej przedstawiamy najważniejsze zmiany:

Okręgowy Inspektor Pracy stwierdzi, w drodze decyzji, istnienie stosunku pracy

• w sytuacji, gdy zamiast umowy o pracę zawarto umowę cywilnoprawną lub gdy praca faktycznie wykonywana jest w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy;
• jeżeli pracodawca nie wykona polecenia inspektora nakazującego zmianę rodzaju umowy.

Pracodawcy będzie przysługiwało odwołanie od takiej decyzji do właściwego okręgowego inspektora pracy, a następnie, w razie nieuznania odwołania przez inspektora – do sądu.

Główny Inspektor Pracy będzie mógł wydawać interpretacje indywidualne – na wniosek zainteresowanego podmiotu GIP będzie mógł rozstrzygnąć, czy dany stosunek prawny stanowi umowę o pracę w rozumieniu Kodeksu Pracy.

Szerszy zakres podmiotowy kontroli – PIP będzie mogła kontrolować także podmioty, które w ciągu roku przed kontrolą utraciły status pracodawcy lub przestały zatrudniać osoby na innych podstawach niż stosunek pracy.

Współpraca PIP i ZUS – inspektorzy zyskają dostęp do danych o ubezpieczonych i płatnikach składek.

Elektronizacja – kontrole PIP będą mogły być przeprowadzane zdalnie, a dokumentacja pokontrolna będzie mogła być prowadzona w formie elektronicznej.

Decyzje inspektorów pracy

• doprecyzowano wymogi formalne dotyczące treści decyzji wydawanych na piśmie;
• ograniczono przypadki, w których dopuszczalne jest wydawanie decyzji ustnych i poleceń w trakcie kontroli.

Wykroczenia – podwyższono dwukrotnie kary grzywny za wykroczenia przeciwko prawom pracownika, wymienione w kodeksie pracy. Dotyczy to m.in. niewypłacania wynagrodzenia w terminie, nieudzielania urlopów lub nieprzestrzegania zasad BHP.

Ustawa wejdzie w życie po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem części przepisów, niezwiązanych z przekształcaniem umów, które wejdą w życie natychmiast po ogłoszeniu. Przewidywany termin wejścia w życie głównej części ustawy to zatem lipiec/sierpień 2026 r.

Tekst ustawy: Ustawa