Termin stosowania rozporządzenia EUDR – możliwe opóźnienie?

Aktualny termin rozpoczęcia stosowania EUDR

Zgodnie z art. 38 (Wejście w życie i data rozpoczęcia stosowania) rozporządzenia (UE) 2023/1115[1] w sprawie udostępniania na rynku unijnym i wywozu z Unii produktów niepowodujących wylesienia („EUDR” lub „Rozporządzenie”), Rozporządzenie zaczyna się stosować z dniem:

• 30 grudnia 2025 r. – do dużych i średnich przedsiębiorstw, a także mikro i małych przedsiębiorstw utworzonych po dniu 31 grudnia 2020 r.;
• 30 czerwca 2026 r. – do mikro i małych przedsiębiorstw, które miały taki status do dnia 31 grudnia 2020 r.

Kogo dotyczy EUDR?

Rozporządzenie dotyczy wszystkich przedsiębiorców w UE, którzy (1) wprowadzają do obrotu w UE lub udostępniają na rynku unijnym (tj. np. sprzedają lub dystrybuują); (2) wywożą z UE albo (3) importują do UE wymienione w załączniku I do Rozporządzenia produkty (zwane odnośnymi produktami), które zawierają, były karmione lub zostały wytworzone przy użyciu drewna, kauczuku, kawy, kakao, oleju palmowego, soi lub bydła (zwanych w Rozporządzeniu odnośnymi towarami).

Więcej informacji na temat EUDR znajdą Państwa w naszych wcześniejszych alertach dostępnych TU.

Możliwe opóźnienie rozpoczęcia stosowania Rozporządzenia

23 września 2025 r. Jessika Roswall, Komisarz do spraw środowiska, odporności wodnej i konkurencyjnej gospodarki obiegu zamkniętego poinformowała, że Komisja Europejska rozważa opóźnienie rozpoczęcia stosowania EUDR o (kolejny) rok. Oficjalną przyczyną opóźnienia są problemy z wydajnością systemu informacyjnego, za pomocą którego przedsiębiorcy mają składać oświadczenia o należytej staranności (ONS).

Jednocześnie jednak już 26 września 2025 r. Teresa Ribera, wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej ds. czystej, sprawiedliwej i konkurencyjnej transformacji zapowiedziała, że Komisja Europejska musi znaleźć szybkie rozwiązanie problemów informatycznych, które mają być przyczyną opóźnienia rozpoczęcia stosowania przepisów przeciwko wylesianiu. „Jeśli są trudności, musimy je rozwiązać i zapewnić, aby ci, którzy już podjęli kroki zmierzające do wdrożenia rozporządzenia, ci, którzy […] ufają, że rozporządzenie będzie stosowane nie poczuli się oszukani”.

Na dzień publikacji niniejszego alertu ostateczne stanowisko Komisji Europejskiej w sprawie ewentualnego opóźnienia rozpoczęcia stosowania Rozporządzenia nie jest znane.

Konieczna zmiana EUDR

Jeżeli nawet Komisja zdecyduje się opóźnić rozpoczęcie stosowania EUDR, konieczna będzie zmiana treści art. 38 tego Rozporządzenia. Następuje to w tzw. zwykłej procedurze ustawodawczej zgodnie z art. 294 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) i wymaga przedstawienia przez Komisję projektu rozporządzenia w sprawie zmiany EUDR, a następnie przyjęcia (uchwalenia) zmian przez Parlament Europejski i Radę UE.

Uzyskanie zgody Parlamentu Europejskiego na proponowane (kolejne już) opóźnienie stosowania EUDR może jednak nie być łatwe. Pascal Canfin, poseł do Parlamentu Europejskiego z ramienia Grupy Renew Europe, koordynator Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, zapowiedział: „[w]raz z moimi koleżankami i kolegami w Parlamencie Europejskim wezwiemy Komisję Europejską do oceny najlepszych rozwiązań służących zapewnieniu stosowania tego prawa [EUDR] w obowiązującym terminie lub z ograniczonym opóźnieniem. Jakiekolwiek nadmierne opóźnienie oznaczałoby utratę poczynionych przez spółki inwestycji [we wdrożenie EUDR], które od samego początku prosiliśmy o udział w tej grze – i które to zrobiły”.

Opóźnienie rozpoczęcia stosowania EUDR nie jest więc jeszcze przesądzone, a ostateczna decyzja w sprawie zmiany rozporządzenia może nie być znana nawet do końca grudnia br.

Rekomendacje SK&S co do dalszych działań

W świetle niepewności co do decyzji ciał ustawodawczych UE, przedsiębiorstwom, które podlegają EUDR zdecydowanie zalecamy rozpoczęcie procesu wdrożenia EUDR bez dalszej zwłoki. Przedsiębiorstwom, które realizują już proces wdrożenia EUDR zdecydowanie zalecamy kontynuowanie rozpoczętych prac.

Za niezwłocznym rozpoczęciem lub kontynuowaniem procesu wdrożenia przemawiają co najmniej następujące argumenty:

• Doświadczenia naszych klientów związane z wdrożeniem EUDR wskazują, że pełne wdrożenie z uwzględnieniem całego łańcucha dostaw może trwać nawet kilka miesięcy i zwykle łączy się z istotnymi wyzwaniami takimi jak:
  • uzyskanie niezbędnych informacji od dostawców spoza UE (w tym w szczególności pośredników) często bywa znacznie utrudnione, a dostawcy nierzadko odmawiają przekazania informacji nawet jeżeli zostali poinformowani, że brak informacji uniemożliwi ich kontrahentowi złożenie oświadczenia o należytej staranności (wymaganego przez EUDR) i tym samym import lub sprzedaż w UE produktów podlegających Rozporządzeniu;
  • zdarzają się przypadki, w których uzyskiwane od dostawców spoza UE informacje wskazują na istnienie ryzyka, że odnośne towary lub odnośne produkty są niezgodne z EUDR i w związku z tym nie mogą być importowane, przetwarzane lub sprzedawane w UE, a przedsiębiorcy muszą poszukiwać alternatywnych źródeł zaopatrzenia.
• Samo wdrożenie EUDR w organizacji (niezależnie od kwestii współpracy z dostawcami) jest również procesem wieloetapowym i wymaga niekiedy istotnych zmian w działach zakupów, produkcji i sprzedaży; konieczne jest między innymi:
  • ustanowienie zgodnego z wymaganiami Rozporządzenia systemu należytej staranności (SNS) i wyznaczenie osób odpowiedzialnych za zachowanie należytej staranności;
  • dokonanie analizy całego łańcucha dostaw (sięgającej aż do dostawców surowców bazowych – odnośnych towarów) i określenie wymagań informacyjnych wobec poszczególnych dostawców/kontrahentów;
  • przygotowanie zestawów zapytań do kontrahentów i ustalenie sposobu pozyskiwania informacji;
  • wybór rozwiązań informatycznych wspierających zbieranie, przetwarzanie i przechowywanie danych i informacji, w tym w zakresie geolokalizacji wszystkich działek, na których wytwarzane są odnośne towary;
  • uwzględnienie zagadnień związanych z EUDR w umowach zawieranych z dostawcami oraz np. kodeksach postępowania; szczególnie istotna jest kwestia odpowiedzialności kontraktowej dostawcy za dostarczenie nieprawdziwych lub błędnych danych stanowiących podstawę składanego przez przedsiębiorcę oświadczenia o należytej staranności.
    
    

Opisane powyżej zagadnienia, w tym prawidłowe ustanowienie systemu należytej staranności, będą przedmiotem kontroli właściwych organów, a naruszenia Rozporządzenia mogą skutkować nałożeniem kar obejmujących:

• grzywnę wynoszącą do 4% łącznego rocznego obrotu osiągniętego w całej Unii w roku finansowym poprzedzającym decyzję o nałożeniu grzywny;
• konfiskatę odnośnych produktów;
• konfiskatę dochodów uzyskanych z transakcji obejmujących odnośne produkty;
• czasowe wykluczenie na okres maksymalnie 12 miesięcy z procedur udzielania zamówień oraz z dostępu do finansowania publicznego, w tym procedur przetargowych, dotacji i koncesji;
• czasowy zakaz wprowadzania do obrotu lub udostępniania odnośnych produktów na rynku lub ich wywozu.

Biorąc pod uwagę dolegliwość kar za naruszenie Rozporządzenia, obowiązkowe kontrole ze strony właściwych organów, a także okoliczność, iż Komisja rozważa jedynie opóźnienie stosowania EUDR (a nie uchylenie lub istotne zmiany Rozporządzenia), nie znajdujemy argumentów, które przemawiałyby za wstrzymaniem lub znacznym opóźnieniem wdrożenia EUDR.

Jak możemy pomóc?

Nasz Zespół ESG, liczący ponad 15 prawników, pomaga klientom w przygotowaniach do wdrożenia i bieżącej realizacji obowiązków wynikających z Rozporządzenia. Udzielamy wsparcia m.in. w:

• identyfikacji produktów objętych zakresem zastosowania Rozporządzenia oraz ich składników, w tym w ocenie, czy do danego produktu stosują się wyłączenia związane z okresem przejściowym;
• opracowaniu i wdrożeniu systemu należytej staranności, w tym w przygotowaniu wewnętrznych polityk, procedur i dokumentacji niezbędnych do spełnienia wymogów EUDR;
• przygotowaniu i przesyłaniu ONS zgodnie z wymogami technicznymi EUDR;
• opracowaniu zapisów umownych w relacjach z dostawcami z krajów trzecich zapewniających spełnienie wymogów Rozporządzenia, w tym w zakresie należytej staranności, a także regulujących kwestię odpowiedzialności kontraktowej dostawcy za dostarczenie nieprawdziwych lub błędnych informacji;
• szkoleniu zespołów we wszystkich kwestiach związanych z wdrożeniem i praktycznym stosowaniu EUDR.

Oferujemy także usługę ESG Hotline, w ramach której wspieramy przedsiębiorców ad hoc we wszystkich kwestiach związanych z Rozporządzeniem oraz innymi zagadnieniami z zakresu zrównoważonego rozwoju/ESG, które mogą powstać w toku bieżącej działalności.

‍

[1] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1115 z dnia 31 maja 2023 r. w sprawie udostępniania na rynku unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 995/2010