TSUE: Nie ma „ginu bez alkoholu”. Konsekwencje dla producentów napojów bezalkoholowych

Przełomowy wyrok TSUE

W dniu 13 listopada 2025 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał orzeczenie w sprawie C-563/24 (Verband Sozialer Wettbewerb eV przeciwko PB Vi Goods GmbH), w którym potwierdził zakaz używania nazwy „gin” w odniesieniu do napojów bezalkoholowych.

Zgodnie z treścią Załącznika I do unijnego rozporządzenia 2019/787[1], gin[2] jest napojem:

• spirytusowym aromatyzowanym jałowcem, wytwarzanym poprzez aromatyzowanie jagodami jałowca (Juniperus communis L.) alkoholu etylowego pochodzenia rolniczego;
• posiadającym min. 37,5% objętościowej zawartości alkoholu;
• do którego produkcji można używać wyłącznie substancji aromatycznych lub preparatów aromatycznych w sposób zapewniający dominację smaku jałowca.

Jednocześnie rozporządzenie 2019/787 wprost zakazuje stosowania nazw prawnych[3] określonych w Załączniku I (a zatem m.in. nazwy „gin”) lub oznaczeń geograficznych[4] w opisie, prezentacji

lub etykietowaniu jakiegokolwiek napoju niespełniającego wymogów określonych dla danej kategorii produktu. Zakaz ten ma również zastosowanie w przypadku, gdy takie nazwy prawne lub oznaczenia geograficzne są stosowane w połączeniu z wyrazami lub sformułowaniami takimi jak: „rodzaju”, „typu”, „w stylu”, „produkcji”, „o smaku” lub jakimikolwiek innymi podobnymi określeniami.

Stan faktyczny sprawy

Niemieckie stowarzyszenie Verband Sozialer Wettbewerb eV (VSW), zajmujące się zwalczaniem nieuczciwej konkurencji, wytoczyło powództwo przeciwko firmie PB Vi Goods produkującej napój „Virgin Gin Alkoholfrei” („Virgin Gin bezalkoholowy”). Zdaniem VSW oznaczenie napoju było sprzeczne z prawem UE, ponieważ produkt ten nie spełniał wymogów dla ginu opisanych w rozporządzeniu 2019/787, w szczególności: nie zawierał minimalnej objętościowej zawartości alkoholu, określonej dla ginu, tj. 37,5% (ani nie był wytwarzany przez aromatyzowanie jagodami jałowca alkoholu etylowego pochodzenia rolniczego). Według VSW, reklamowanie takiego napoju jako „ginu bezalkoholowego” mogło wprowadzać konsumentów w błąd.

PB Vi Goods argumentowała natomiast, że oznaczenie to nie narusza przepisów rozporządzenia 2019/787, ponieważ dla konsumentów oczywistym jest, że produkt określany jako „bezalkoholowy” nie zawiera alkoholu.

TSUE nie podzielił jednak tego stanowiska. W wydanym orzeczeniu wskazał, że prawo unijne wyraźnie zakazuje prezentacji i etykietowania napoju takiego jak rozpatrywany w postępowaniu jako „ginu bezalkoholowego” ze względu na sam fakt, że napój ten nie zawiera alkoholu. „Fakt, iż nazwie prawnej „gin” towarzyszy oznaczenie „bezalkoholowy”, jest bez znaczenia, ponieważ zakaz obowiązuje również w odniesieniu do określeń użytych w celu wskazania, że danego napoju nie należy mylić z napojem spirytusowym noszącym tę nazwę”.

Ponadto TUSE podkreślił, że określenia opisowe towarzyszące nazwom prawnym (np. „bezalkoholowy”) w odniesieniu do produktów niespełniających wymogów dla danej kategorii może prowadzić do wprowadzenia konsumentów w błąd co do rzeczywistego charakteru i składu wyrobów. Wymogi dotyczące nazwy prawnej „gin” odnoszą się bowiem nie tylko do zawartości alkoholu, ale również do sposobu produkcji oraz charakterystyki produktu.

Napoje bezalkoholowe w Polsce

Praktyka polskich organów jest spójna ze stanowiskiem TSUE przedstawionym w ww. wyroku.

Potwierdzeniem powyższego jest m.in. fakt, że Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) w rejestrze zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych na przestrzeni lat udostępniła kilkanaście decyzji odnoszących się do bezprawnego stosowania nazw napojów spirytusowych w odniesieniu do produktów, które nie spełniały określonych prawem wymogów. Konsekwentnie kwestionowano m.in. użycie w nazwie piwa określenia „o smaku tequili”, a produkty takie uznano za zafałszowane.

Nazwa „Tequila” stanowi bowiem chronione oznaczenie geograficzne[5] i zarezerwowana jest wyłącznie dla wysokoprocentowego napoju alkoholowego wytwarzanego w Meksyku w drodze destylacji soku uzyskanego z gatunku Agave tequilana Weber.

IJHARS stoi na stanowisku, że stosowanie oznaczenia geograficznego napoju spirytusowego wraz z sformułowaniem „o smaku” w odniesieniu do produktu niespełniającego wymogów przewidzianych dla danej kategorii jest niedopuszczalne - analogicznie jak w przypadku nazwy „gin”.

Co dalej?

Wyrok TSUE istotnie wpływa na praktykę rynku napojów bezalkoholowych. Choć orzeczenie TSUE dotyczy ginu, jego tezy powinny być stosowane analogicznie również do pozostałych nazw prawnych oraz oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych. W praktyce oznacza to konieczność pilnej weryfikacji, czy stosowane nazwy handlowe, komunikacja marketingowa oraz oznaczenia na etykietach nie naruszają przepisów rozporządzenia 2019/787. Podobne ograniczenia dotyczące etykietowania przewidziane są m.in. dla produktów z sektora wina oraz aromatyzowanych napojów na bazie wina.

‍

[1] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/787 w sprawie definicji, opisu, prezentacji i etykietowania napojów spirytusowych, stosowania nazw napojów spirytusowych w prezentacji i etykietowaniu innych środków spożywczych, ochrony oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych, wykorzystywania alkoholu etylowego i destylatów pochodzenia rolniczego w napojach alkoholowych (dalej: „rozporządzenie 2019/787”).

[2] Przy czym rozporządzenie 2019/787 przewiduje też wymagania dla produktów nazywanych m.in. „gin destylowany”, „London gin” czy „Sloe gin”.

[3] „nazwa prawna” oznacza nazwę, pod którą napój spirytusowy jest wprowadzany do obrotu, w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. n) rozporządzenia (UE) nr 1169/2011. „Napoje spirytusowe spełniające wymogi kategorii napojów spirytusowych określonej w załączniku I stosują nazwę tej kategorii jako swoją nazwę prawną, chyba że ta kategoria zezwala na stosowanie innej nazwy prawnej”.

[4] „oznaczenie geograficzne” oznacza oznaczenie wskazujące na pochodzenie napoju spirytusowego z terytorium danego państwa, regionu lub miejsca na tym terytorium, w przypadku gdy określona jakość, renoma lub inne cechy tego napoju spirytusowego zasadniczo wynikają z jego pochodzenia geograficznego.

[5] Rozporządzenie Komisji (UE) 2019/335 z dnia 27 lutego 2019 r. zmieniające załącznik III do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 110/2008 w odniesieniu do rejestracji napoju spirytusowego „Tequila” jako oznaczenia geograficznego.