Newsletter środowiskowy 11/2025

Zmiany w przepisach środowiskowych – deregulacja w Prawie ochrony środowiska

Sejm przyjął projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw („Projekt”). Projekt trafił już do Senatu. Planowo, zgodnie z ustawą, przepisy mają wejść w życie 31 grudnia br.

Zakres nowelizacji obejmuje zmiany m.in. w ustawie Prawo ochrony środowiska („POŚ”), ustawie o odpadach („UO”) oraz ustawie o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi („UGO”). Poniżej przedstawiamy najważniejsze założenia nowelizacji.

Wydłużenie ważności decyzji administracyjnych w zakresie gospodarki odpadami

Projekt przewiduje zmianę art. 193 ust. 1c–1e POŚ oraz art. 226a UO, polegającą na wydłużeniu obowiązywania mechanizmu automatycznego przedłużania decyzji administracyjnych w zakresie gospodarki odpadami do dnia 31 grudnia 2026 r. Rozwiązanie to ma charakter przejściowy i ma na celu zapewnienie ciągłości działalności podmiotów gospodarujących odpadami, które – z uwagi na przedłużające się postępowania administracyjne – mogłyby zostać zmuszone do czasowego wstrzymania działalności. Projektowane zmiany stanowią odpowiedź na nadal utrzymujące się wydłużone terminy rozpatrywania wniosków, w tym związanych z dostosowaniem decyzji do wymogów tzw. „ustawy pożarowej”, a także na kumulację spraw po stronie organów administracji.

Określenie właściwości organu w zakresie wydawania pozwoleń zintegrowanych dla instalacji do magazynowania odpadów niebezpiecznych

Istotną zmianą jest wyznaczenie marszałka województwa jako organu właściwego do wydawania pozwoleń zintegrowanych dla instalacji służących do magazynowania odpadów niebezpiecznych o całkowitej pojemności przekraczającej 50 ton. Regulacja ma na celu wyeliminowanie dotychczasowych sporów kompetencyjnych między marszałkami województw a starostami, i co za tym idzie, skrócenie czasu uzyskiwania pozwoleń. Wszystkie postępowania w toku zostaną przekazane do właściwych marszałków województw, a czynności dokonane w nich przed dniem wejścia w życie ustawy zachowają moc.

Umożliwienie prowadzenia badań nad nową techniką dla instalacji ubiegających się o wydanie pozwolenia zintegrowanego na okres nie dłuższy niż 30 miesięcy

Projekt wprowadza możliwość prowadzenia badań nad nowymi technikami również przez podmioty,

które dopiero ubiegają się o wydanie pozwolenia zintegrowanego. Rozwiązanie to stanowi implementację Dyrektywy IED 2.0[1], która przewiduje możliwość czasowego odstępstwa od wymagań BAT (Best Available Techniques), w celu badań nad nową techniką.

Po projektowanych zmianach, organ będzie mógł wydać pozwolenie zintegrowane (zarówno nowe, jak i zmieniające istniejące) umożliwiające testowanie innowacyjnych rozwiązań technologicznych przez okres do 30 miesięcy. Wprowadzenie tej regulacji ma ułatwić wdrażanie innowacyjnych rozwiązań i zwiększanie konkurencyjności zakładów przemysłowych.

Zmiany w kontroli DPR i EDPR

Projekt wprowadza zmiany do systemu kontroli przewidzianego na gruncie UGO. Dotychczas możliwość unieważnienia dokumentów potwierdzających recykling odpadów opakowaniowych (DPR) lub dokumentów potwierdzających eksport lub wewnątrzwspólnotową dostawę odpadów opakowaniowych do recyklingu (EDPR) istniała jedynie w przypadku stwierdzenia rażących nieprawidłowości w toku kontroli przeprowadzanej bezpośrednio przez marszałka województwa.

Po zmianie marszałek województwa będzie mógł unieważnić DPR lub EDPR również na podstawie ustaleń innych organów – w szczególności Krajowej Administracji Skarbowej (KAS), Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska (GIOŚ), wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska (WIOŚ) – a także w oparciu o wyniki czynności kontrolnych prowadzonych zgodnie z ustawą o inspekcji ochrony środowiska[2].
‍

W czym możemy pomóc?

• Doradzamy w zakresie procedury uzyskiwania lub zmiany pozwolenia zintegrowanego, w tym dla instalacji do magazynowania odpadów niebezpiecznych, a także innych pozwoleń sektorowych.
• Pomagamy w przygotowaniu dokumentacji niezbędnej do prowadzenia badań nad nowymi technologiami w ramach pozwolenia zintegrowanego.
• Wspieramy w postępowaniach kontrolnych prowadzonych przez organy administracji.
  ‍

Relacja prawniczki Marii Badowskiej z konferencji European Sustainability Congress 2025

W środę, 5 listopada 2025 r., miałam przyjemność uczestniczyć w European Sustainability Congress 2025, jednym z najważniejszych wydarzeń poświęconych zrównoważonemu rozwojowi, gospodarce cyrkularnej i transformacji przemysłowej w Europie. Kongres zgromadził szerokie grono przedstawicieli instytucji publicznych, biznesu, środowisk eksperckich oraz sektora finansowego.

Sesję główną otworzyły wystąpienia przedstawicieli europejskich instytucji publicznych oraz administracji rządowej, które nakreśliły kierunki obecnej polityki środowiskowej i priorytety zielonej transformacji. Swoje krótkie przemówienie wygłosiła także Komisarz UE ds. Środowiska, Jessika Roswall. Następnie odbył się panel „Clean Industrial Deals as a Driver for Competitiveness”, podczas którego eksperci reprezentujący instytucje europejskie i sektor finansowy omawiali rolę czystych technologii i zielonych inwestycji w budowaniu konkurencyjności gospodarczej.

Szczególnie interesujący w kontekście aktualnych debat dotyczących wdrażania systemu kaucyjnego oraz rozszerzonej odpowiedzialności producenta był panel „Achieving Circularity: Can Incentives Outperform Regulations?”, podczas którego paneliści dyskutowali o tym czy odpowiednio skonstruowane systemy zachęt mogą w praktyce skuteczniej niż regulacje napędzać transformację w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym. Paneliści zgodzili się, że choć mechanizmy rynkowe i bodźce finansowe odgrywają kluczową rolę w mobilizowaniu przedsiębiorstw do wdrażania rozwiązań cyrkularnych, to nie mogą one zastąpić stabilnych i jednoznacznych ram prawnych. Największą skuteczność przynosi połączenie obu podejść: jasnych regulacji wyznaczających minimalne standardy oraz odpowiednio zaprojektowanych zachęt wspierających działania wykraczające poza obowiązki ustawowe.

Cała dyskusja ukazała, jak kluczowe staje się dopasowanie instrumentów prawnych do praktycznych potrzeb rynku oraz jak ważne jest tworzenie systemów, które nie tylko wymuszają zgodność, lecz także aktywnie wspierają rozwój innowacji w obszarze gospodarki cyrkularnej.
‍

[1] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1785

[2] Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 425).