Newsletter środowiskowy | Rozszerzona odpowiedzialność producenta (ROP) – nowy projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych opublikowany

13 sierpnia 2025 r. opublikowano projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (nr wykazu UC100, „Projekt”), który ma zastąpić obowiązującą ustawę o z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Projekt ma na celu m.in. dostosowanie krajowych regulacji do wymogów rozszerzonej odpowiedzialności producenta („ROP”), przewidzianych w dyrektywie 2008/98/WE[1].
‍

Czym jest rozszerzona odpowiedzialność producenta (ROP)?

ROP to zasada, zgodnie z którą producenci wprowadzający na rynek produkty w opakowaniach ponoszą odpowiedzialność za cały cykl życia produktu, od momentu jego produkcji do momentu, gdy staje się on odpadem.
‍

Jakie zmiany wprowadza nowy model ROP?

Wprowadzenie definicji „producenta”

Projekt wprowadza definicję „producenta”, która ma zastąpić pojęcia „wprowadzającego produkty w opakowaniach” oraz „wprowadzającego opakowania”. Nowa, szersza definicja obejmuje każdego wytwórcę, importera lub dystrybutora, który udostępnia opakowania lub produkty w opakowaniach na terytorium państwa członkowskiego — niezależnie od stosowanej techniki sprzedaży.

W efekcie do systemu ROP włączone zostaną także podmioty dotychczas nim nieobjęte, takie jak sprzedawcy wysyłkowi z zagranicy do Polski, platformy e-commerce, operatorzy logistyczni, firmy zajmujące się co-packingiem oraz rozpakowywaniem produktów w hurcie.

Nowa opłata opakowaniowa zamiast opłaty produktowej

Projekt wprowadza nową, powszechną opłatę opakowaniową, którą uiszczać będą co kwartał wszyscy producenci objęci ROP. Będzie ona naliczana za każdy kilogram opakowania (wysokość stawki będzie uzależniona od materiału lub rodzaju opakowania, a dokładne stawki zostaną określone w rozporządzeniu).

Dodatkowo, producenci będą musieli składać za pośrednictwem BDO kwartalne sprawozdania ROP, zawierające m.in. informacje o masie opakowań i wysokości należnej opłaty opakowaniowej.

Opłata opakowaniowa zastąpi dotychczasową opłatę produktową, która w przeciwieństwie do nowej opłaty miała charakter sankcyjny – była należna wyłącznie w przypadku nieosiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu.

Zastąpienie organizacji odzysku przez NFOŚiGW

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej („NFOŚiGW”) stanie się jedyną państwową Organizacją Odpowiedzialności Producentów, zastępując obecne komercyjne organizacje odzysku opakowań, które zakończą działalność w dotychczasowej formie od 2028 roku.

NFOŚiGW będzie zarządzał środkami z opłaty opakowaniowej w ramach zamkniętego obiegu finansowego (wszystkie pieniądze z opłaty będą przeznaczone wyłącznie na finansowanie systemu ROP).

Modernizacja BDO

Projekt zakłada modernizację Bazy Danych o Odpadach („BDO”) w celu dostosowania jej do nowego systemu ROP. Wprowadzone zostaną nowe wzory kart ewidencji opakowań i sprawozdań, a system umożliwi automatyczne generowanie kwartalnych sprawozdań ROP oraz informacji o należnej opłacie opakowaniowej.

Kontrola i sankcje

Zgodnie z założeniami Projektu, to marszałkowie województw będą weryfikować poprawność naliczania i wnoszenia opłaty opakowaniowej. Wniesienie zaniżonej opłaty opakowaniowej będzie skutkowało nałożeniem na producenta obowiązku zapłaty opłaty o stawce 150% wyższej niż podstawowa.
‍

Harmonogram zmian

Nowe przepisy będą wchodzić w życie stopniowo. Część Projektu ma obowiązywać już od 1 stycznia 2026, okres przejściowy ma trwać w latach 2026-2027, a całkowite wdrożenie nowego modelu ROP powinno nastąpić od 2028 roku.

ZakresOkres przejściowy

2026–2027

Zmiany

od 2028 r.

Obowiązki recyklingoweUtrzymanie obowiązku zapewnienia recyklingu oraz osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu odpadów opakowaniowych w dotychczasowym kształcie.Zniesienie obowiązków recyklingowych dla producentów uiszczających opłatę opakowaniową.OpłatyOprócz opłaty produktowej funkcjonować będzie

częściowa opłata opakowaniowa – obowiązkowa dla wszystkich producentów objętych ROP, płatna w II i IV kwartale:

§2026 r. – w wysokości 8% stawki opłaty produktowej;

§2027 r. – w wysokości 20% stawki opłaty produktowej.

Pełna opłata opakowaniowa zastępuje opłatę produktową.Organizacja systemuSystem działa równolegle z obecnymi organizacjami odzysku.Organizacje odzysku opakowań kończą działalność w dotychczasowej formie. Ich zadania i środki przejmuje NFOŚiGW.
‍

W czym możemy pomóc?

• Wspieramy w identyfikacji obowiązków przedsiębiorcy na gruncie nowych przepisów.
• Doradzamy jak przygotować się do wprowadzenia nowego modelu ROP.
• Oferujemy kompleksowe doradztwo prawne związane z obowiązkami wynikającymi z udostępniania produktów w opakowaniach.
  ‍

[1] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy.