Prawomocny finał głośnej sprawy dot. reklamy alkoholu w mediach społecznościowych

Pod koniec ubiegłego roku informowaliśmy o przełomowym wyroku (sygn. II K 488/23) dotyczącym reklamy alkoholu w social media – sprawa dotyczyła trzech celebrytów.

W dniu 6 sierpnia br. Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał apelację ww. sprawie (sygn. X Ka 576/24) w wyniku czego wyrok sądu I instancji został (zgodnie z wnioskiem prokuratora) utrzymany w całości.

Sąd odwoławczy (w ustnych motywach rozstrzygnięcia) w pełni podzielił ustalenia sądu I instancji, tj.:

• W niniejszej sprawie reklama była prowadzona na tzw. „profilach publicznych”, co zdaniem sądu przesądzało o publicznym charakterze przekazu, ponieważ profil był widoczny (i) dla wszystkich użytkowników platformy, a także (ii) dla osób niezarejestrowanych na platformie.
• Zasadniczo każdy post w mediach społecznościowych, jeśli nie jest opublikowany na „profilu prywatnym”, stanowi publiczną, a więc niedozwoloną (dla alkoholi mocnych) reklamę.
• Jeżeli post jest widoczny nie tylko dla „obserwujących” dany profil, lecz także dla innych użytkowników platformy, uznaje się go za publiczny; dla wyłączenia przesłanki publiczności przekazu niewystarczająca jest okoliczność, że rejestracja na portalach społecznościowych wymaga założenia konta użytkownika – konieczne jest zidentyfikowanie konkretnych osób, do których dociera przekaz.
• Reklamy były wyświetlane nie tylko osobom zainteresowanym tematyką alkoholową, ale również „przypadkowym” użytkownikom, którzy trafiali na publikowane treści dzięki algorytmom lub odwiedzali profile oskarżonych z uwagi na zainteresowanie ich działalnością publiczną.
• Weryfikacja wieku w mediach społecznościowych jest pozorna – do postów oskarżonych dostęp mieli niepełnoletni.
• Oskarżeni kontynuowali reklamę mimo świadomości, że naruszają przepisy prawa (okazane opinie prawne miały wskazywać, że działanie prowadzone przez oskarżonych jest bezprawne – oskarżeni prowadzili działalność reklamową niezgodnie z otrzymanymi rekomendacjami).

Wysokie grzywny – 450 000 zł, 400 000 zł i 350 000 zł – uzasadniono wysokim stopniem winy, społeczną szkodliwością czynu. Na taką tezę wpływać miał m.in. fakt, że działania reklamowe miały jasno określony cel finansowy i realny wpływ na sprzedaż produktów, a oskarżeni wykorzystywali swoją popularność do szerokiego rozpowszechnienia przekazu reklamowego. Zdaniem sądu drugiej instancji oskarżeni byli ponadto w pełni świadomi, że prowadzona przez nich reklama alkoholu jest sprzeczna z prawem, mieli także prawny obowiązek znać przepisy regulujące rodzaj prowadzonej przez nich działalności.

Orzeczenie jest prawomocne. Warto jednak wskazać, że aktualnie równolegle toczy się kilka postepowań – analiza kolejnych orzeczeń potwierdzi, czy sądy zajmą podobnie restrykcyjne stanowiska w odniesieniu do reklamy alkoholu w mediach społecznościowych.