Transakcje na kryptoaktywach na celowniku organów podatkowych – projekt implementacji Dyrektywy DAC8

W lipcu 2025 r. Rządowe Centrum Legislacji opublikowało projekt ustawy o zmianie ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektórych innych ustaw. Zawiera on m.in. zapowiadane od dawna regulacje implementujące dyrektywę Rady (UE) 2023/2226 z dnia 17 października 2023 r. zmieniająca dyrektywę 2011/16/UE w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania (dalej: Dyrektywa DAC8). Zgodnie z założeniami, przepisy te mają zapewnić systematyczną wymianę informacji dotyczących transakcji na kryptoaktywach pomiędzy państwami członkowskimi oraz doprowadzić do uregulowania niektórych operacji dostawców usług w zakresie kryptowaktywów.

Obowiązki raportujących dostawców usług w zakresie kryptoaktywów

Projekt ustawy nakłada obowiązki sprawozdawcze na podmioty obsługujące transakcje na kryptoaktywach. Zakreślając zakres podmiotowy i przedmiotowy wprowadzanych regulacji projektowana ustawa posługuje się definicjami zapożyczonymi z Rozporządzenia 2023/1114 (dalej: Rozporządzenie MiCA). Jednocześnie wprowadza kluczowe pojęcie „raportujących dostawców usług w zakresie kryptoaktywów”, w zakres którego wejdą zarówno dostawcy usług, jak i operatorzy w zakresie kryptoaktywów (w oparciu o definicje z art. 3 ust. 1 pkt 15 i 16 Rozporządzenia MiCA) (dalej: Raportujący). Tym samym, jak wynika z opublikowanego projektu, obowiązki sprawozdawcze będą odnosić się np. do giełd kryptowalut, operatorów portfeli, platform wymiany tokenów oraz wszelkich podmiotów uczestniczących w transakcjach na kryptoaktywach. Co istotne, obowiązki sprawozdawcze będą dotyczyły zarówno operatorów z UE, jak również spoza Unii (w zakresie, w jakim ich klientami są użytkownicy z UE).

Raportujący będą zatem zobowiązani do:

• stosowania procedur należytej staranności i procedur sprawozdawczych,
• rejestrowania czynności podejmowanych w ramach tych procedur,
• gromadzenia dokumentacji, w tym oświadczeń o rezydencji podatkowej użytkowników i osób kontrolujących,
• przechowywania dokumentów z powyższych czynności przez okres 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał wobec nich obowiązek raportowania.

Raportujący będą podlegali obowiązkom sprawozdawczym, jeśli uzyskali zezwolenie zgodnie z art. 63 Rozporządzenia MiCA w Polsce, lub mogą świadczyć usługi w zakresie kryptoaktywów na podstawie art. 60 Rozporządzenia MiCA. Jednak nawet w przypadku, gdy podmiot świadczący usługi w zakresie kryptoaktywów nie spełni powyższych kryteriów, będzie podlegał obowiązkowi raportowania, jeżeli:

• pozostaje polskim rezydentem podatkowym lub którego zwykłe miejsce prowadzenia działalności znajduje się w Polsce (także osoba fizyczna),
• jest zarejestrowany lub utworzony w Polsce i posiada osobowość prawną oraz składa w Polsce deklaracje podatkowe;
• jest zarządzany z terytorium Polski.

Raportujący będą zwolnieni z obowiązków, jeżeli wymogi równoważne do krajowych zostaną przez nich spełnione w innym państwie. W takim jednak przypadku konieczne będzie przedłożenie Szefowi KAS odpowiedniego powiadomienia i oświadczenia o spełnieniu kryteriów obowiązujących w tym innym państwie (do 31 stycznia roku następującego po roku sprawozdawczym).

Procedury sprawozdawcze

Poza Raportującymi, obowiązki raportowania dotyczyć będą także informacji odnoszących się do działań użytkowników kryptoaktywów będących klientami Raportujących. Niniejsze informacje o klientach (dalej: Użytkownikach) za dany rok kalendarzowy mają być przekazywane Szefowi KAS przez dostawców usług do 30 czerwca roku następnego. Tego typu sprawozdania dotyczące transakcji Użytkowników będą zawierały następujące informacje:

• nazwę i rodzaj kryptoaktywa;
• informację o nabyciu lub zbyciu kryptoaktywa za walutę fiat (kwota brutto, liczba jednostek, liczba transakcji);
• informację o nabyciu lub zbyciu kryptoaktywa za inne raportowane kryptoaktywo (wartość rynkowa, liczba jednostek, liczba transakcji);
• informacje o transakcjach detalicznych (wartość rynkowa, liczba jednostek, liczba raportowanych detalicznych transakcji płatniczych).

Procedury należytej staranności

Raportujący będą zobowiązani do weryfikacji rezydencji podatkowej Użytkowników na podstawie oświadczenia uzyskiwanego przy onboardingu. Oświadczenia powinny być aktualizowane w przypadku zmiany okoliczności wpływających na rezydencję, a Raportujący powinni występować o ich aktualizację w razie powzięcia wątpliwości co do poprawności danych. W razie braku możliwości odebrania oświadczenia od Użytkownika, raportujący będą zobowiązani do zablokowania możliwości dokonywania transakcji do czasu złożenia

i weryfikacji tego oświadczenia.

Co to oznacza?

Proponowane regulacje wprowadzają istotne zmiany w zakresie wymiany informacji podatkowych, szczególnie dotyczących transakcji na kryptoaktywach, nakładając dodatkowe obowiązki sprawozdawcze i proceduralne na podmioty świadczące usługi w tym zakresie. Na podstawie wprowadzanych przepisów organy podatkowe wejdą w posiadanie informacji dotyczących rynku kryptoaktywów, który dotychczas nierzadko pozostawał poza zasięgiem fiskusa.

Ze względu na to, że planowane wejście w życie zmian to 1 stycznia 2026 r., istotne staje się przeanalizowanie procedur stosowanych dotychczas przez podmioty w branży kryptoaktywów oraz skutków, jakie wywrą one na użytkowników obrotu kryptoaktywami.

We wszystkich kwestiach związanych z implementowaniem do polskiego ustawodawstwa Dyrektywy DAC8, np. oceną ryzyka, rejestracją, czy wprowadzeniem odpowiednich procedur, zespół SK&S pozostaje do Państwa dyspozycji.