Zabawki z żywnością – czy to dozwolone?

Dołączanie zabawek do produktów spożywczych nie jest dla konsumentów niczym nowym. Na rynku znajduje się bowiem szereg produktów, do zakupu których, w ramach działań marketingowych, dodawane są różnego rodzaju klocki i figurki. Niewielu przedsiębiorców zadaje sobie jednak pytanie o to, czy takie działanie jest regulowane prawnie.

Obecny stan prawny

Obecnie obowiązujące przepisy nie zakazują wprost dodawania przez producentów zabawek do żywności. Kluczową kwestią pozostaje jednak zapewnienie bezpieczeństwa konsumentów, którzy będą taką żywność spożywali. Dotyczy to w szczególności dzieci, które są najbardziej narażone na ryzyko związane z połknięciem, zadławieniem czy uduszeniem. Regulacje w zakresie dołączania zabawek do żywności wprowadza przede wszystkim dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/48/WE z dnia 18 czerwca 2009 r. w sprawie bezpieczeństwa zabawek (dalej: „dyrektywa”), a także implementujące ją do polskiego porządku prawnego rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 20 października 2016 r. w sprawie wymagań dla zabawek (dalej: „rozporządzenie w sprawie wymagań”).

Rozporządzenie w sprawie wymagań wprowadza regulacje dotyczące zabawek znajdujących się lub wymieszanych z żywnością. Przykładowo - muszą one posiadać własne opakowanie o wymiarach, które pozwolą uniknąć ryzyka połknięcia lub przedostania się do dróg oddechowych dziecka. Ponadto, niedopuszczalne jest połączenie zabawki z produktem spożywczym w taki sposób, że bezpośredni dostęp do zabawki uzyskuje się po jego spożyciu. Zabawki znajdujące się w żywności lub z nią wymieszane powinny ponadto zawierać ostrzeżenie "Zawiera zabawkę. Zalecany nadzór osoby dorosłej". Należy także pamiętać, że zabawki przypominające żywność i które można z nią pomylić, mogą zostać uznane za niebezpieczne w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów.

Zmiany w przepisach

W grudniu 2025 r. w Dzienniku Urzędowym UE opublikowano rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/2509 z dnia 26 listopada 2025 r. w sprawie bezpieczeństwa zabawek oraz uchylające dyrektywę 2009/48/WE (dalej: „nowe rozporządzenie”). Nowe rozporządzenie wprowadza regulacje dotyczące bezpieczeństwa zabawek, w tym zabawek znajdujących się lub wymieszanych z żywnością i utrzymuje część wprowadzonych dyrektywą przepisów, w tym dotyczących własnego opakowania zabawek, a także zakazu łączenia ich w taki sposób, że należy spożyć produkt żywnościowy, aby uzyskać bezpośredni dostęp do zabawki. Zgodnie z nowym rozporządzeniem przypadku, gdy zabawki lub ich części oraz opakowania, co do których można zasadnie oczekiwać, że wejdą w kontakt z żywnością lub nastąpi migracja ich składników do żywności w przypadku ich zastosowania w zwykłych lub możliwych do przewidzenia warunkach, muszą być ponadto zgodne z rozporządzeniem w sprawie materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Nowe rozporządzenie wprowadza także regulacje dotyczące zabawek zawierających magnesy lub części magnetyczne, które to produkty często są przez producentów dodawane do żywności, np. płatków śniadaniowych – zabawki te projektuje się i produkuje w taki sposób, aby wielkość i siła magnesów nie stwarzały ryzyka perforacji lub niedrożności jelit.

Nowe rozporządzenie częściowo weszło w życie 1 stycznia 2026 r., jednak w znacznej większości będzie miało zastosowanie od dnia 1 sierpnia 2030 r.

‍