Zmiany w opłatach koncesyjnych i zwolnieniach dla OZE – projekt nowelizacji Prawa energetycznego

Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo energetyczne (wersja z 9 września 2026 r., znajdująca się na etapie opiniowania). Projekt ma na celu dostosowanie wartości opłaty przedkoncesyjnej i opłaty koncesyjnej do przychodów przedsiębiorców oraz kosztów wykonywania zadań przez Prezesa URE.

Poniżej przedstawiamy najważniejsze proponowane zmiany:

Wysokość opłat

Nowe współczynniki służące do obliczania opłat

Zgodnie z projektem, współczynniki służące do obliczenia opłaty przedkoncesyjnej i koncesyjnej zostaną zwiększone 10-krotnie względem tych obecnie stosowanych z rozporządzenia Rady Ministrów z 12 października 2021 r. w sprawie opłaty koncesyjnej (Dz. U. poz. 1938) i przeniesione zostaną do nowego art. 34a Prawa energetycznego.  Do ustawy zostaną przeniesione również kluczowe zasady obliczania i wnoszenia opłat, wzory formularzy oraz kompetencje Prezesa URE dotyczące weryfikacji prawidłowości rozliczeń, dotychczas uregulowane w rozporządzeniu.

Projekt nowelizacji proponuje m.in. następujące zmiany współczynników:

1. z 0,0005 na 0,005 – dla ciepła (wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucja i obrót), energii elektrycznej (wszystkie rodzaje działalności koncesjonowanej z wył. wytwarzania w morskiej farmie wiatrowej), paliw gazowych (wszystkie rodzaje działalności koncesjonowanej);
2. z 0,0003 na 0,003 – dla paliw ciekłych (wszystkie rodzaje działalności koncesjonowanej), przesyłania dwutlenku węgla.

Współczynnik dla działalności polegającej na wytwarzaniu energii elektrycznej w morskiej farmie wiatrowej nadal będzie wynosić 23 000 zł za każdy MW mocy zainstalowanej elektrycznej.

Ponadto, nowelizacja wprowadza nowy współczynnik w wysokości 0,003 dla działalności w zakresie obrotu wodorem oraz jego magazynowania.

W projekcie proponuje się, aby nowe współczynniki miały zastosowanie do obliczenia opłaty za 2026 r. – określono, że do obliczenia opłat przedkoncesyjnych oraz opłat koncesyjnych w 2027 r. zastosowanie znajdą nowe współczynniki.  

Termin złożenia formularza ws. opłaty koncesyjnej oraz jej uiszczenia nie ulega zmianie – musi to nastąpić w terminie do 15 kwietnia roku następującego po roku powstania obowiązku wniesienia opłaty. Analogiczny termin określono dla opłaty przedkoncesyjnej.

Zniesienie górnego limitu opłaty przedkoncesyjnej  i koncesyjnej

Planowane jest zniesienie górnego limitu opłaty przedkoncesyjnej i opłaty koncesyjnej,  który wynosi obecnie 2 500 000 zł. W uzasadnieniu do projektu wskazano, że rozwiązanie to dostosuje wysokość wpłacanych opłat do osiąganych przychodów przez przedsiębiorstwa osiągające najwyższe dochody i tym samym przyczyni się do równego traktowania i zwiększenia konkurencyjności między przedsiębiorstwami.

Według danych URE za 2025 r. 23 koncesjonariuszy posiadających łącznie 27 koncesji wniosło maksymalną opłatę koncesyjną. Łączna kwota opłat wyniosła 67,5 mln zł przy łącznych przychodach na poziomie 453 mld zł.

Wzrost wysokości minimalnej opłaty przedkoncesyjnej  i koncesyjnej

Projekt przewiduje również podwyższenie minimalnej opłaty przedkoncesyjnej oraz minimalnej opłaty koncesyjnej z 1000 zł do 5000 zł. Ponadto, w odróżnieniu od obecnie obowiązujących przepisów, kwota ta będzie podlegać corocznej waloryzacji:

• Waloryzacja będzie oparta na średniorocznym wskaźniku cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem za poprzedni rok kalendarzowy, ogłaszanym przez Prezesa GUS;
• Prezes URE będzie publikował zwaloryzowaną kwotę minimalnej opłaty w Biuletynie Informacji Publicznej URE w terminie 14 dni od ogłoszenia wskaźnika;
• Waloryzacja będzie dotyczyć zarówno opłaty przedkoncesyjnej, jak i opłaty koncesyjnej.

Nowe zasady zwolnienia z opłaty koncesyjnej dla OZE

Łączna moc instalacji

Zwolnienie z opłaty przedkoncesyjnej i opłaty koncesyjnej będzie przysługiwać, gdy łączna moc zainstalowana instalacji OZE nie przekracza 5 MW. Obecne przepisy pozwalają korzystać ze zwolnienia, gdy każda instalacja oddzielnie nie przekracza 5 MW.

Według informacji Prezesa URE około 230 przedsiębiorstw korzysta z obecnych regulacji prawnych, posiadając co najmniej jedną instalację o mocy nieprzekraczającej 5 MW, przy czym suma mocy wynikającej z koncesji przekracza 5 MW.

Grupa kapitałowa

Zgodnie z projektowanymi art. 33d ust. 8a i art. 34 ust. 7a, jeżeli przedsiębiorca wytwarzający energię w instalacjach OZE wchodzi w skład grupy kapitałowej w rozumieniu art. 4 pkt 14 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r.  o ochronie konkurencji i konsumentów, próg 5 MW będzie oceniany z uwzględnieniem instalacji wszystkich podmiotów z tej grupy.

Sumowane będą instalacje zlokalizowane w Polsce, pozostające we własności, posiadaniu, użytkowaniu lub zarządzie podmiotów należących do grupy. Rozwiązanie ma umożliwić pobieranie opłat koncesyjnych w oparciu o moce zainstalowane instalacji w grupie kapitałowej.

W praktyce analiza prawa do zwolnienia będzie wymagała spojrzenia na cały portfel instalacji OZE w grupie, a nie wyłącznie na aktywa jednego przedsiębiorcy.

Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

‍