Dlaczego PIP dyskryminuje Ukraińców?

Państwowa Inspekcja Pracy zajmuje stanowisko, że cudzoziemcom świadczącym pracę na podstawie zezwolenia lub oświadczania zasadniczo nie wolno powierzać pracy w nadgodzinach. Pogląd ten nie znajduje oparcia w przepisach i prowadzi do dyskryminacji pracowników ze względu na ich narodowość.

Zezwolenie na pracę oraz oświadczenie o powierzeniu wykonywana pracy określa wymiar czasu pracy albo liczbę godzin pracy w tygodniu lub miesiącu. Wynika to z art. 88f ust. 1 oraz art. 88z ust. 1 pkt 3 lit. g) ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. 2022 poz. 690, dalej „Ustawa”). W przypadku osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych określa się liczbę godzin, zaś w odniesieniu do pracowników – wymiar czasu pracy.

Przepis art. 120 ust. 1 ustawy penalizuje sankcją wykroczeniową (grzywna do 30 tys. zł) powierza-nie cudzoziemcowi nielegalnego wykonywania pracy, przez co zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 22a ustawy należy rozumieć powierzenie pracy na innych warunkach niż określone w zezwoleniu na pracę. W artykule skupiam się na sytuacji pracowników, pomijając osoby zatrudnione na podstawie kontraktów cywilnoprawnych.

Zmienne interpretacje

Około 2018 r. organy PIP zaczęły wątpić, czy powierzanie cudzoziemcom pracy w wymiarze przekraczającym określony w zezwoleniu lub oświadczeniu nie wypełnia znamion omawianego wykroczenia. W piśmie z 21 lutego 2019 r. (GNL-439-4560-377/18) Główny Inspektor Pracy zwrócił się do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej o udzielenie wyjaśnień w tym zakresie. GIP wyraził pogląd, że kierując się literalnym brzmieniem przepisów ustawy, należałoby uznać wszelkie przekroczenia określonego w oświadczeniu limitu za – co do zasady – niedopuszczalne. Zdaniem GIP ma to na celu ochronę polskiego rynku pracy i przeciwdziałanie nadużyciom. Z drugiej jednak strony wskazano, że – w odbiorze pracodawców – jest to podejście zbyt restrykcyjne i zasugerowano podjęcie działań legislacyjnych zmierzających do złagodzenia tych zasad.

(...)