Pomoc publiczna dla pierwszej polskiej elektrowni jądrowej – stan wiedzy

Komisja Europejska zatwierdziła pakiet pomocy mający na celu wsparcie budowy i eksploatacji pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce:

• moc 3 750 MW (trzy reaktory po 1 250 MW),
• łączne wydatki: około 42 mld euro (178 mld zł)
• planowane uruchomienie: II poł. lat 30. obecnego wieku
• beneficjent: Polskie Elektrownie Jądrowe sp. z o.o. („PEJ”).

Status decyzji Komisji Europejskiej

W dniu 9 grudnia 2025 r. Komisja Europejska zatwierdziła pakiet pomocy państwa na budowę i eksploatację pierwszej polskiej elektrowni jądrowej (SA.109707). Decyzja nie została opublikowana. Planowane jest opublikowanie po wyjaśnieniu wszelkich kwestii związanych z poufnością.

Dostępny jest wyłącznie komunikat prasowy KE z dnia 9 grudnia 2025 r. (IP/25/2963). Publikacja niepoufnej wersji decyzji spodziewana jest do końca 2026 r.

Zatwierdzone formy pomocy

Formy pomocy

1. zastrzyk kapitałowy pokrywający około 30 proc. kosztów projektu
2. gwarancje państwowe pokrywające 100 proc. długu zaciągniętego przez PEJ na finansowanie projektu
3. bezpośrednie wsparcie cenowe w postaci dwukierunkowego kontraktu różnicowego zapewniającego elektrowni stabilne dochody przez okres 40 lat.

Kontrakt różnicowy przewiduje, że państwo polskie zapłaci PEJ, jeśli ceny rynkowe spadną poniżej ceny wykonania. Jeśli zaś ceny rynkowe przekroczą cenę wykonania, PEJ zapłaci różnicę państwu.

Kluczowe warunki nałożone przez Komisję

• Ograniczono czas trwania bezpośredniego wsparcia cenowego: okres obowiązywania kontraktu różnicowego wyniesie 40 lat.
• Na potrzeby kontraktu różnicowego Polska ustali cenę wykonania za pomocą modelu „zdyskontowanego przepływu pieniężnego”, uwzględniającego zastrzyk kapitałowy i udzielone gwarancje państwowe, zapewniając, że całkowita pomoc nie przekroczy luki w finansowaniu projektu.
• Przez cały okres eksploatacji elektrowni co najmniej 70 proc. rocznej produkcji energii elektrycznej będzie sprzedawane na otwartej giełdzie energii obejmującej rynki dnia następnego i bieżącego oraz rynek terminowy. Polska zobowiązała się również do zapewnienia, aby spółka PEJ była prawnie i funkcjonalnie niezależna od innych głównych operatorów na polskim rynku energii elektrycznej.
  ‍

Stan przepisów polskiego prawa

Zastrzyk kapitałowy (dokapitalizowanie PEJ) – przepisy uchwalone

Ustawa z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących, zawiera w art. 53h–53n przepisy regulujące wsparcie publiczne dla PEJ w formie wkładu na podwyższenie kapitału zakładowego, finansowanego z budżetu lub skarbowych papierów wartościowych.

Procedowany jest projekt nowelizacji, który przewiduje zmianę limitów wydatków na projekt. Obowiązujące przepisy przewidują limit wydatków budżetu państwa wynoszący: 4,6 mld zł w 2025 r., 11 mld zł w 2026 r., 14 mld zł w 2027 r., 13 mld zł w 2028 r., 11 mld zł w 2029 r. oraz 6,6 mld zł w 2030 r. Projekt proponuje zmianę tych limitów w następujących latach na: 8 mld zł w 2026 r., 8 mld zł w 2027 r., 17 mld zł w 2029 r. oraz 9,6 mld zł w 2030 r. Planowane przesunięcia wynikają z konieczności dostosowania wydatków do tempa ponoszenia kosztów związanych z realizacją umowy na projektowanie z konsorcjum dostawcy technologii i generalnego wykonawcy pierwszej w Polsce elektrowni jądrowej.

Gwarancje Skarbu Państwa – brak przepisów

Obecnie nie ma przepisów regulujących udzielanie gwarancji Skarbu Państwa dla finansowania dłużnego PEJ. Zgodnie z informacjami zawartymi w dokumentach postępowania KE, gwarancje miały zostać ustanowione w odrębnej, dedykowanej ustawie, której projekt nie został dotychczas publicznie opublikowany. Opublikowanie projektu ustawy planowane jest na przełomie IV kwartału 2026 r. i I kwartału 2027 r.

Dwukierunkowy CfD – nie uchwalono żadnych przepisów

Nie zostały dotychczas uchwalone żadne przepisy ustanawiające mechanizm CfD dla elektrowni jądrowej. Zasady dwustronnego kontraktu różnicowego zostaną przedstawione w ustawie, której projekt ma się pojawić na przełomie IV kwartału 2026 r. i I kwartału 2027 r.

Podsumowanie